Ehliyet almak isteyen sürücü adaylarının yakından takip ettiği direksiyon sınavlarıyla ilgili "sabit parkur kalkıyor" ve "serbest güzergâha geçiliyor" iddiaları kamuoyunda tartışılmaya başladı. Ancak Aydın Ses Gazetesi'nin haberine göre, Millî Eğitim Bakanlığı'nın (MEB) 9 Temmuz 2024'te güncellediği Özel Motorlu Taşıt Sürücüleri Kursu Yönetmeliği farklı bir sistemi tarif ediyor.
Neler Değişiyor?
Söz konusu düzenlemeyle direksiyon sınavlarının, il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünün belirlediği ve ilgili mevzuata göre onaylanmış, iki farklı rota bulunan bir güzergâhta yapılması kararlaştırılmıştı. Düzenlemenin öne çıkan başlıkları şöyle:
- Sınavın, onaylanmış güzergâh üzerindeki iki rotadan birinde gerçekleştirilmesi
- Kullanılacak rotanın, sınav yürütme komisyonunun sınav günü sabah yaptığı toplantıda çekilen kura ile belirlenmesi
- Direksiyon uygulama sınavı süresinin 35 dakikadan en az 40 dakikaya çıkarılması
- Geri park uygulamasında ilk hamlede koniler arasına girilememesi halinde aynı hamlenin bir kez daha yapılabilmesi
Mevcut sistemde adayın sürekli aynı rotada sınava girmesi esas alınmıyor. Kura uygulamasıyla adayın yalnızca tek bir yolu ezberleyerek sınava hazırlanmasının önüne geçilmesi ve farklı trafik koşullarına uyum becerisinin ölçülmesi amaçlanıyor. Sınava hazırlanan adaylar, direksiyon dersi ile farklı trafik ortamlarında uygulamalı çalışma yapabilir.
Sınavda Değerlendirilen Uygulamalar
Yönetmeliğe göre direksiyon sınavları zaten akan trafikte uygulamalı olarak gerçekleştiriliyor. Adaylar, gerçek trafik içindeki sürüş becerileri ve trafik algısının yanı sıra şu uygulamalar üzerinden değerlendiriliyor:
- Araç bilgisi
- Sürüşe hazırlık
- Aracı çalıştırma ve hareket etme
- Geri park, geri gitme ve dar alanda dönüş
Akan Trafikte Ölçülen Kriterler
Araç bilgisi ve uygulama alanlarındaki değerlendirmeler planlanan süreden önce tamamlanırsa, kalan sürede adayın güzergâh üzerinde akan trafikte araç kullanması gerekiyor. Bu bölümde şu kriterler esas alınıyor:
- Kavşaklara yaklaşım
- Trafik işaretlerine uyum
- Şerit takibi
- Hız kontrolü
- Çevre gözlemi
- Diğer yol kullanıcılarıyla etkileşim
Sürücü Adaylarını Nasıl Etkiliyor?
Son dönemde bazı haberlerde sınav komisyonunun adayı istediği yola yönlendireceği ve önceden belirlenmiş rotaların tamamen kaldırılacağı öne sürülüyor. Gazete, bu iddialarla ilgili şu tespiti paylaşıyor:
"Mevcut yönetmelik açık biçimde sınavın izin alınmış güzergâhta ve kura ile seçilen rotada yapılacağını düzenliyor."
Nitekim MEB'e bağlı ilçe müdürlüklerinin 2026 yılında yayımladığı güncel duyurularda da direksiyon sınavı "sınav güzergâhı" ve "sınav uygulama alanı" üzerinden yürütülmeye devam ediyor. Balıkesir Edremit İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü Haziran 2026'da sınav güzergâhını yerinde incelerken, Kırşehir Kaman İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü Eylül 2026'da direksiyon sınavı uygulama alanında inceleme gerçekleştirdi.
Bu nedenle şu aşamada "Türkiye genelinde sabit güzergâh dönemi sona erdi" demek yerine, iki farklı rota ve gerçek trafik koşullarına dayalı mevcut değerlendirme sisteminin sürdüğünü söylemek daha doğru. MEB'in ilerleyen dönemde yeni bir yönetmelik yayımlaması halinde güzergâh sisteminde farklı değişiklikler yapılabilir; ancak bunun kesinleşmesi için Resmî Gazete'de yayımlanması veya Bakanlık tarafından resmen duyurulması gerekiyor. Sürücü adayları resmî gelişmeleri MEB Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü sayfasından ve il ile ilçe millî eğitim müdürlüklerinin duyurularından takip edebilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Sabit rota artık kaldırıldı mı?
Hayır. Rotaların tamamen kaldırıldığına dair kesinleşmiş bir düzenleme bulunmuyor. Yürürlükteki yönetmeliğe göre sınav, onaylanmış güzergâh üzerindeki iki rotadan birinde ve kura ile belirlenen şekilde yapılıyor.
Sınav komisyonu adayı istediği yola yönlendirebilir mi?
Hayır. Yönetmeliğe göre kullanılacak rota, sınav yürütme komisyonunun sınav günü sabah yaptığı toplantıda çekilen kura ile belirleniyor; sınav izin alınmış güzergâhta yürütülüyor.
Yeni bir yönetmelik yayımlanırsa rota sistemi değişebilir mi?
Evet. Yürürlükteki düzenlemenin yeni bir yönetmelikle değiştirilmesi halinde güzergâh sisteminde farklı değişiklikler yapılabilir. Ancak bunun kesinleşmesi için Resmî Gazete'de yayımlanması veya Bakanlıkça resmen duyurulması gerekiyor.
Direksiyon sınavına hazırlanan adaylar, sürücü kursu seçeneklerini de inceleyerek hazırlık sürecini planlayabilir.
Kaynak: Aydın Ses Gazetesi